نحوه تهیه مجله

در تهیه مجله تعیین قطع مجله و حدود احتمالی تعداد صفحات آن نیز از تصمیماتی است که در شروع راه‌اندازی مجله باید اتخاذ گردد. یک عامل مهم در تعیین قطع، عملکرد مجله و در نظر گرفتن ویژگی‌های مخاطبین آن می‌باشد. مثلاً مجله‌ای که مخصوص کودکان است، نباید بیش از اندازه قطع آن بزرگ انتخاب شود یا تعداد صفحاتش بیش از مقدار طبیعی باشد زیرا قدرت ماهیچه‌های دست کودک محدود است و سطح و وزن مجله مخصوص او باید به گونه‌ای انتخاب شود که حمل و نقل و خواندن مجله در نهایت راحتی صورت پذیرد.

عامل دیگر اندازه مجلسه نسبت به اندازه‌های کاغذهای موجود در بازار است که باید اندازه مجله طوری انتخاب شود که دور ریز کاغذ حداقل ممکن باشد. هم‌اکنون قطع بیشتر مجله‌ها حدود رحی است که به اندازه استاندارد A4 نیز نیزدیک می‌باشد. این قطع هم برای انواع مجله با درنظر گرفتن مخاطبین آنها مناسب است و هم برای تکثیر کردن و کپی گرفتن اندازه خوبی است و تمام دستگاه‌های تکثیر،‌یکی از کاغذهایی که برایشان استفاده می‌شود، قطع A4 است. به‌طور مثال اگر قطع مجله خشتی (مربع شکل) باشد و بخواهیم مقاله‌ای از آن را با فتوکپی خشک تکثیر کنیم، مقداری از صفحه بی‌استفاده می‌ماند و در نتیجه در تکرار زیاد،‌مقادیر زیادی کاغذ هدر می‌رود.

صفحه آرایی کتاب - صفحه آرایی مجله

در تعیین قطع مجله، تمام روند تولید آن را باید در نظر داشته باشیم و به امکانات چاپخانه‌ای هم که مجله قرار است در آن چاپ شود توجه کنیم. بدانیم مجله با ماشین چاپ چند ورقی چاپ خواهد شد و مونتاژ صفحات چگونه است.

تعداد صفحات مجله ترجیحاً باید مضرب 16 باشد چون معمولاً فرم‌های چاپی مجله 16 صفحه‌ای یعنی هشت صفحه رو و هشت صفحه پشت آن است. در صورت اجبار مضرب 8 می‌تواند باشد یعنی چند فرم شانزده صفحه‌ای و یک نیم فرم هشت صفحه‌ای. در هر حال تعداد صفحات مجله، به تعداد صفحات هر فرم بستگی دارد و بهتر است مضرب صحیحی از آن باشد.

جنس کاغذ مجله به امکانات مادی مجله و منظور از انتشار آن و کاربرد مجله بستگی دارد ولی درهرحال تمام عواملی که در کیفیت تولید فنی مجله مؤثر هستند، یعنی جنس کاغذ، نوع حروفچینی، مهارت و هنرمندی صفحه‌آرا، چگونگی لیتوگرافی و چاپ و صحافی باید نسبت به یکدیگر مناسب انتخاب شوند. مثلاً اگر برای لیتوگرافی و چاپ از بهترین امکانات موجود استفاده می‌کنیم، جنس کاغذ هم باید خوب باشد و در این صورت ارزش دارد صفحه‌آرایی مجله را نیز طراحی انجام دهد که تجربه و تخصص لازم را داشته باشد اگر چه حق الزحمه‌اش گران است.

پس از مشخص شدن طرح سرلوحه، روحیه کلی جلد که اصطلاحاً به آن «اونیفورم» می‌گویند، باید طراحی شود. اونیفورم یعنی روحیه ثابت طرح جلد که در شماره‌های مختلف مجله باید ثابت بماند ولی ممکن است طرح جلد یا رنگ‌های آن و با این هر دو عامل در هر شماره تغییر کنند. به طور مثال نشریه TIME اکنون سال‌هاست که روحیه جلد مشخص و ثابتی دارد ولی طرح روی جلد آن در هر شماره تغییر می‌کند.

اکثر مجله‌ها همین‌طور هستند، یعنی در ضمن وجود روحیه جلد ثابت و مشخص، طرح جلد در هر شماره تغییر می‌کند. در طراحی اونیفورم نیز عامل اساسی در نظر گرفتن شخصیت مجله و موضوع آن و ویژگی‌های مخاطبین مجله است. به طور مثال اونیفورم ثابت جلد یک مجله مربوط به موزه‌داری باید وقار و آرامش و تاریخی بودن سوژه را همراه با روحیه‌ای پویا و امروزی القا کند و اونیفورم ثابت جلد یک مجله کودکان، شادابی و سرزنده بودن و سادگی دنیای کودکان را تداعی کند. در اونیفورم غیر از سرلوحه، اندازه حروف ریز کنار سرلوحه و نحوه قرارگیری آنها نیز باید ثابت باشد و مناسب با سایر عوامل بصری که در جلد دیده می‌شود.

دو عامل زیر را می‌توان در موفقیت جلد مؤثر دانست:

«الف ـ طرح و تصویر پردازی جلد در هر شماره، تنوع کافی را داشته باشد.

ب ـ طرح روی جلد، عجیب و ناآشنایی آن با ذهن تا حدود زیادی به موفقیت مجله کمک می‌کند، مشروط بر اینکه میزان این عجیب بودن به حدی نباشد که تماشاگر را دلزده کند. بلکه باید چنان باشد که خواننه را مجبور به کنجکاوی کند.

تصویر شخصیت‌هایی که بر روی جلد به کار گرفته می‌شوند، باید به گونه‌ای انتخاب شود که زاویه نگاه تصویر به درون مجله باشد.»

پس از طراحی سرلوحه و اونیفورم ثابت جلد مجله، شکل کلی دوصفحه مقابل هم مجله را باید مشخص کرد و سپس از تعیین تقسیمات صفحه و تعداد ستون‌ها پایه‌کار (گرید) را رسم نمود. روحیه کلی صفحه یا صفحات فهرست هم از کارهایی است که انجام آن در شروع راه‌اندازی مجله ضروری است.

دیگر نشانه‌های ثابت داخل مجله است که برای بخش‌هایی از مجله که در هر شماره تکرا رمی‌شوند، در بعضی مجلات طراحی می‌شود و در صورت تمایل صفحه‌آرا، در طراحی صفحه فهرست هم از آنها استفاده شود. نشانه‌های مربوط به قسمت‌های مختلف مجله باید هماهنگ باشند و روحیه واحدی بر تمام آن‌ها حاکم باشد که این روحیه با شخصیت کلی مجله و ویژگی‌های مخاطبان آن مناسب باشد.

در طراحی آن‌ها زبان تصویری مناسب برای نشانه باید استفاده شود و فرم‌ها ساده شده و نمادین باشند و عامل «خلاقیت و ابتکار هنری» در طراحی آن‌ها ارزش بسیار دارد. با در نظر گرفتن نوع مجله، حتی الامکان جنبه‌های فرهنگی لازم را باید رعایت نمود و از تقلیدهای کورکورانه پرهیز کرد.

 

صفحه آرایی کتاب

صفحه آرایی ارزان

پیام بگذارید